Verhuisd



Let op: Neder-L is verhuisd naar www.neerlandistiek.nl

maandag 8 februari 2016

Smakelijk zingen

Door Bas Jongenelen, Johan Oosterman en Annemieke Houben

In Museum Meermanno ligt een bijzonder zestiende-eeuws manuscript: 10C26. Dat is het nummer waaronder het manuscript opgeslagen ligt. Het is een dun boekje met een feestelijke inslag. Het begint met een carnavaleske tekst, dan volgen er diverse wapenschilden van pseudo-adellijke heren als Apenborch en Druckingen (die een drol van stront op zijn helm heeft) en als laatste is een liedje waarvan de muzieknotatie uit narrenkoppen en eten en drinken bestaat. Het lijkt erop dat deze muzieknotatie een unicum is, maar dat is niet het geval.

In het museum voor schone kunsten in Budapest hangt een schilderij dat gemaakt is door een navolger van Jeroen Bosch: de Bacchus-zangers.
Een vrolijk gezelschap, inclusief een nar die zijn kap van zijn hoofd af heeft geschoven, zingt een lied. Er worden twee rare blaasinstrumenten bespeeld en iemand gaat over zijn nek. Het muziekboek is bijzonder, want de notatie bestaat uit eten en drinken, zoals op deze afbeelding goed te zien is:
Dit schilderij is geen eenling, er is diverse gravures van. Het British Museum heeft er eentje:
Het Rijks[spatie]Museum heeft een uitgebreidere variant daarvan uit (objectnummer RP-P-1912-1135):
Op de muur achter het gezelschap is een notenbalk te zien met een liedtekst eronder. Nu weten wij net iets te weinig af van zestiende-eeuwse muzieknotatie, dus zingen kunnen we het lied niet. Wel kunnen we tellen en we tellen vijftien noten. De tekst eronder bestaat uit drie regels van ieder vijftien lettergrepen. Het is dus mogelijk om het lied uit te voeren:

   Compt al ter feesten, Bachus scholieren ient, Tot inden ent
   Minst metten meesten, Singt me maect vruecht bekent. Vvrolijck went
   Helpt dese geesten, Singhen haer noten blent, Zy zijn content

Onder de afbeelding staat ook een tekst. Het linker deel daarvan is in het Frans:

   Sus Chantres de Bachus, Ie tiens ma partie
   Ut, Re, Mi, He aydez moy Ie vous supplie
   Toy Babeillarde, et Maroye Gelinotte
   Robin Biberon, avecq Bigle Ieannotte
   Guiot pensard et Iaquot le Renardon
   Car la mesure nous frappe, Chaneu Piercon

Het rechter deel van de tekst is Nederlands:

   Singct Bachus sanghers, ick hou mijn partie
   Fa, Sol, La, Ey helpt doch, ick bidts u sonder beraen
   Ghy Tandeloose beffe, en Maey hoenkens als de blye
   Rubbeken Schuerbier, met scheel Ianneken zijn amye
   Gueken Dicsack, en Coppen de braker laet u lel, gaen
   Cael Pierken ons sangmeester sal de mate wel slaen

Op welke wijze deze tekst gezongen kan worden, is niet uit de prent op te maken. Misschien is er wel iemand van een carnavalskapel onder de lezers van Neder-L die op basis van de gegeven teksten en de muzieknotatie dé carnavalskraker van 2017 weet te maken.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen

Opmerking: alleen leden van deze blog kunnen een reactie plaatsen.