Verhuisd



Let op: Neder-L is verhuisd naar www.neerlandistiek.nl

zondag 13 september 2015

Kilometers van het graf?

Door Marc van Oostendorp

Vandaag bespreek ik in mijn zaterdagochtendminicollege het gedicht 'Schuur' van Co Woudsma, uit diens nieuwe bundel Hoogste zomer. Is dat gedicht misschien te lang?

4 opmerkingen:

  1. Geachte heer Van Oostendorp,

    Fijn te horen dat u mijn gedicht 'Bloedkorf' zo kunt waarderen!

    Maar nu zit ik met een vraag. Ik heb een gedicht over een vogel geschreven (zie onder). Zou er nog in geschrapt kunnen worden?

    Met vriendelijke groet,

    Co Woudsma

    DE DUIF

    dus die vogel die vloog door de lucht
    met ze vleugels
    die vloog met ze vleugels door de lucht
    die deed ze vleugels op en neer
    en op en neer
    en soms hield ie ze stil
    dan was et een soortement van zweven
    dan zweefde die als et ware door de lucht
    dus die vogel vloog daar met ze vleugels
    zo maar door de lucht
    en toen kwam Knijtijzer
    en die schoot met ze pistool
    met een kogel uit ze pistool
    zomaar inenen die vogel uit de lucht
    dus die kogel komt uit de loop van Knijtijzer ze pistool
    en die vliegt met een enorme vaart
    door de lucht
    zomaar inenen linea recta
    naar die vogel
    en die raakt die vogel
    met een enorme klap
    en die vogel
    valt zomaar inenen
    als een baksteen
    door de lucht
    naar beneden
    die valt naar beneden
    door de lucht
    op de grond
    die komt terecht op de grond
    met een klap
    morsdood
    die had geen asem meer
    die vogel had inenen helegaar geen asem meer
    of nee
    eerst bewoog ie nog
    ze vleugel
    heen en weer
    hij wuifde als et ware met ze vleugel heen en weer
    effe dan
    en toen niet meer
    toen had ie inenen helegaar geen asem meer
    dus Knijtijzer
    die loopt zomaar inenen op die vogel af
    door het weiland
    die gaat linea recta naar die vogel toe
    en die grijpt dat beest
    met ze hande
    en die zegt
    jij gaat vanavond in de soep, vader
    dat zegt ie tegen die vogel
    moeders de vrouw gaat vanavond
    effe een lekker soepie van je make
    dat zegt ie tegen die vogel
    ik mag doodvalle as et niet waar is


    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Dank u wel voor uw reactie. U hebt gelijk met uw impliciete boodschap dat herhaling niet per se taboe is, of slecht. Een verschil tussen 'De duif' en 'Schuur' is, lijkt mij, dat de herhaling in 'De duif' een bewuste stijlfiguur is: haal je de doorlopende herhaling weg, dan houd je het bezwerende, het spreektalige, enz. niet over. Omgekeerd: juist door de spreektalige vorm, ga je je als lezer niet bij ieder woord afvragen wat dat nu precies toevoegt aan het geheel.

      'Schuur' heeft op het oog juist een heel strakke vorm, zoals ik in de video zeg lijken het wel twee haiku achter elkaar. Er worden dan een paar keer achter elkaar min of meer dezelfde observaties gemaakt, zonder dat ze concreter gemaakt worden (het gaat niet over een figuurzaag en een Black&Decker, maar over 'gereedschap').

      Tot slot: zoals ik in de video ook probeer duidelijk te maken, is dit een bespreking van één gedicht uit uw bundel, geen bespreking van de bundel als geheel, waar veel sterke gedichten en regels in staan, vind ik.

      Verwijderen
    2. Geachte heer Van Oostendorp,

      Dank voor uw reactie! Ik wilde zeker niet beweren dat 'Schuur' en 'De duif' in dezelfde categorie thuishoren..

      Ik kan, denk ik, elke regel van 'Schuur' rechtvaardigen, maar dan wordt het een welles/nietes. Bovendien ben ik allang blij als een lezer veel gedichten van mij sterk vindt!

      Misschien speelt een rol dat 'Schuur' oorspronkelijk is geschreven voor een algemene herdenkingsbijeenkomst op een grote begraafplaats te Amsterdam. De vraag was iets te schrijven dat iedereen na 1 x luisteren zou kunnen begrijpen en waarderen. Het gedicht riep aldaar veel positieve reacties op - wat natuurlijk niets zegt over de literaire kwaliteit.

      Ook vertelde iemand mij dat hij een print van het gedicht, tijdens een plechtige familiebijeenkomst, in de schuur van zijn vader heeft gehangen. 'Zo komt de poëzie toch waar zij zijn moet.'

      Ik geef meteen toe dat 'Bloedkorf' meer literair is!

      Heeft u als taalkundige nog een mening over het gedicht 'R'?

      Met vriendelijke groet,

      Co Woudsma

      Verwijderen
  2. L.S.,



    Iemand stuurde mij net een scan van het stukje van Guus Middag over het filmpje van Marc van Oostendorp over het in mijn jongste bundel Hoogste zomer gepubliceerde gedicht ‘Schuur’.



    Voor het gemak nog even de tekst:



    SCHUUR



    Na al die jaren ruikt het hier

    nog steeds naar sigaretten

    en dat terwijl het raampje meestal open staat.



    Hecht zich de ziel, vol nicotine,

    aan het gereedschap, aan de hengels,

    kilometers van het graf?



    ***



    Kern van de kritiek van Van Oostendorp is dat het gedicht korter zou kunnen, overbodige informatie zou bevatten. Middag sluit zich kritiekloos bij deze kritiek aan. Jammer!

    Staat alles, zoals de heren beweren, al in de eerste twee regels? Nee. ‘Na al die jaren ruikt het hier/nog steeds naar sigaretten’ zou bijvoorbeeld ook op een voormalige rokende bewoner van de schuur kunnen slaan, die gezond en wel inmiddels een ander huis met een andere schuur heeft betrokken. Ik noem maar wat!

    Belangrijker nog is dat ‘Hecht zich de ziel, vol nicotine’ iets wezenlijks toevoegt aan simpelweg een geur die in een schuur blijft hangen. Hier wordt de vraag gesteld of niet alleen de rook, maar ook de ziel van de roker nog aanwezig is.

    Niemand is natuurlijk verplicht ‘Schuur’ een mooi gedicht te vinden, maar de kritiek van Van Oostendorp en Middag snijdt geen hout.



    Co Woudsma

    BeantwoordenVerwijderen

Opmerking: alleen leden van deze blog kunnen een reactie plaatsen.