Verhuisd



Let op: Neder-L is verhuisd naar www.neerlandistiek.nl

donderdag 27 augustus 2015

Addenda EWN: emelt

Door Michiel de Vaan

emelt zn. muggenlarve

Nnl. hemelt (1694, van Leeuwenhoek), emelt (1784, Verhandelingen van de Maatschappy ter bevordering van den landbouw), dialectvarianten emel, hemel, melt larve van de langpootmug.

Verwante vormen: Middelnederduits amelt, emelte, Oudengels emel, æmil, ymel  v. rups; Noors åme, Elfdaals oma larve, rups v.

De Noordgermaanse vormen wijzen op Proto-Germaans *ǣmōn- larve. Voor de Westgermaanse vormen twijfelt Kroonen 2013: 117 tussen *ǣmilō- en *amilō-. Het eerste zou de verbinding met *ǣmōn- larve het duidelijkst tot uiting brengen, maar het Brabants en Limburgs hebben overwegend emelt(e), met een klinker die eerder wijst op *amilō- tenzij het woord in de twintigste eeuw al sterk door de standaardtaal beïnvloed was. Het grote aantal concurrerende woorden voor emelt, binnen eenzelfde dialect, kan daarop duiden.

De vervanging van emel door vrouwelijk emelte in het Nederlands en Nederduits verklaart Kroonen uit de invloed van WGm. *hurnutō- horzel, het vrouwelijk pendant van *hurnuta- horzel (vgl. Oudsaksisch m. hornut, v. horneta, MNl. v. hornete, Nhd. v. Hornisse). Het Proto-Germaans kent verschillende andere diernamen met het suffix *-ut-, *-it-, zoals *albut- zwaan (Ned. elft), *ganuta- ganzerik, *heruta- hert en *krabita- kreeft.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen

Opmerking: alleen leden van deze blog kunnen een reactie plaatsen.