Verhuisd



Let op: Neder-L is verhuisd naar www.neerlandistiek.nl

vrijdag 25 juli 2014

Index 't Peerd van Ome Loeks

Boek van Ab Visser van online-index voorzien

Door Bart FM Droog


Eind 1970 publiceerde Ab Visser (1913-1982) het boekje 't Peerd van ome Loeks (De Arbeiderspers). Het bevat de herinneringen van Visser aan het (culturele) leven in Groningen-stad, van circa 1917 tot kort na de Tweede Wereldoorlog.

Het boek is een bijzonder rijke bron over welke kunstenaars en literatoren er zoal in Groningen-stad in die periode verbleven. Van dichters die de stad voor lezingen aandeden, zoals Marsman en Gerard den Brabander, tot de kunstenaars van de Ploeg en auteurs die er woonden en werkten, zoals H.N. Werkman, Jan Altink, Johan Dijkstra, Jan Eekhout, Ferdinand Langen, A. Marja en Hendrik de Vries.

Ook staat Visser uitvoerig stil bij J.J.A. Goeverneur (1809-1889). Goeverneur is vooral bekend gebleven door zijn Mijnheer Prikkebeen-vertaling (dit jaar nog herdrukt door de KB) en dankzij 'Toen onze mop een mopje was'. Jammer is dat Visser niet vertelt wie of wat zijn bronnen waren over Goeverneur, zodat de volgende opmerking moeilijk te plaatsen is:
“Er was een geheim in zijn leven dat nooit helemaal opgehelderd is; hij bleef vrijgezel, vermoedelijk omdat hij homoseksueel was, toen nog geen pluspunt voor kunstenaars zoals in onze dagen. Hij hield veel van kinderen en het zal niet toevallig geweest zijn, dat hij een tijd lang kamers bewoonde in een huis waar de kostjuffrouw negen kinderen had, die 'oom Jan' op de handen droegen.”
Het Goeverneur-gedeelte in 't Peerd van Ome Loeks verscheen overigens eerder in Leven van de pen (Kruseman, Den Haag, 1965), een werk dat integraal bij de DBNL te vinden is.

Visser stipt hier en daar het rijke joodse leven in het vooroorlogse Groningen aan. Terloops, want, zo schrijft hij, “ik zou alleen maar kunnen herhalen wat Nico Rost met zoveel sympathie en kennis van zaken heeft verteld in zijn alleraardigste boek De vrienden van mijn vader” (Van Gorcum, Assen, 1956; 3de druk bij Kruseman, Den Haag, 1981).

't Peerd heeft twee grote gebreken: bronvermeldingen ontbreken en het bevat geen index. Omdat heel veel dichters in het boek aan de orde komen, heeft de NPE daarom een index van het boek gemaakt, met daarbij de leefjaren van vrijwel alle personages:

http://www.nederlandsepoezie.org/jl/1970/visser_peerd_van_ome_loeks_index.html

Zodat het boek voor zowel verder NPE-onderzoek als voor andere onderzoeken efficiënt geraadpleegd kan worden.