Verhuisd



Let op: Neder-L is verhuisd naar www.neerlandistiek.nl

donderdag 31 oktober 2013

De tekst is een inktvlek

Door Marc van Oostendorp


Ergens op de wereld bestaat een blogpost die 'De tekst is een inktvlek' heet. U bent die nu aan het lezen, maar waar is die tekst verder precies?

Ja, ergens in de digitale ruimte, dat is nogal wiedes. Een tekst kon natuurlijk altijd al moeilijk in de ruimte gelokaliseerd worden - je kon er altijd meerdere kopieën van vinden. Door het internet is het nog wat vager geworden. Het is volkomen onduidelijk of iemand ooit de moeite gaat nemen om, bijvoorbeeld, deze posting af te drukken. En de kopie op uw scherm is zo vluchtig dat de letters die u nu leest alweer verdwenen zijn wanneer u het einde van dit stukje bereikt hebt.

Maar met de komst van de sociale media wordt de tekst nog wat rafeliger.
Tien jaar geleden werd Neder-L via e-mail naar de abonnees gestuurd, en daarnaast op de website geplaatst. Wanneer iemand iets controversieels schreef, kon de abonnee daarop eventueel antwoorden via e-mail aan de auteur of aan de redactie. Die reactie kon vervolgens eventueel worden opgenomen in een volgend nummer, en werd daar dan weer gearchiveerd. Wat de inhoud van Neder-L was, was volkomen duidelijk: ieder artikel was afgebakend.

Wie nu een stukje schrijft, kiepert een inktpot om in de de digitale ruimte. Het is binnen de kortste keren een knoeiboel, en niet langer duidelijk waar de grenzen van de tekst zijn. Deze week ontstond er bijvoorbeeld een discussie op mijn stukje van maandag over de wetenschappelijkheid van de taalwetenschap die interessanter was dan het oorspronkelijke bericht, maar die u hebt gemist wanneer u alleen de e-mailversie leest, of alleen op de dag zelf de post hebt bekeken. Zelfs nu (vandaag, 31 oktober 2013) valt niet te zeggen of die discussie inmiddels is afgelopen: ook over drie jaar kan er nog iemand aan bijdragen.

Daarnaast kondigen we alle berichten ook aan via Twitter en Facebook. Ook op die aankondigingen ontstaan soms discussies, via die sociale media, die eigenlijk ook allemaal bij de tekst behoren, hem uitbreiden en nuanceren. Sterker nog, die aankondigingen worden soms door geïnteresseerden doorgeplaatst naar andere Facebook-pagina's en daar ook weer verder bediscussieerd. Ziet u wel, er zijn geen duidelijke grenzen.

Daar komt dan nog bij dat een enkele keer berichten op Neder-L na plaatsing worden aangepast of zelfs verwijderd. (Ik probeer dat te voorkomen, maar ik ben nu eenmaal geen blonde leider en bloggers geen PVV'ers.) De consequentie daarvan is dat zelfs wat je de kern van de tekst zou kunnen noemen, de feitelijke aanleiding, niet vaststaat, maar voortdurend kan veranderen.

Komt u morgen bijvoorbeeld maar eens op deze plaats kijken: dan staat er ineens heel wat anders.