Schrijver en dichter Bernlef is vandaag, maandag 29 oktober,
na een kort ziekbed op 75-jarige leeftijd overleden. Dat meldt Querido, de uitgeverij waar hij meer dan vijftig jaar aan verbonden was.
Bernlef werd op 14 januari 1937 als
Hendrik Jan Marsman geboren in St. Pancras. Hij debuteerde in 1960 met twee werken tegelijk: de
dichtbundel Kokkels en de
verhalenbundel Stenen spoelen. Beide
bevatten de winnende inzendingen voor de Reina Prinsen Geerligsprijs van het
jaar ervoor. In de jaren die volgden zou hij een groot aantal dichtbundels, verhalen,
romans, toneelstukken en essays publiceren. Zijn grote doorbraak kwam in 1984
met de bestseller Hersenschimmen, een
roman waarin de dementie van de hoofdpersoon de rode draad vormt. Het boek werd
bewerkt en opgevoerd voor toneel en ook verfilmd.
In Hersenschimmen keren
enkele voor Bernlefs werk belangrijke thema’s terug: herinneren en vergeten, het
spanningsveld tussen waarneming en werkelijkheid, en de taal als ontoereikend
instrument. Naast deze thematiek staat
het werk van Bernlef ook bekend om zijn heldere, toegankelijke taalgebruik.
Recent verschenen van Bernlef de verhalenbundel Help me herinneren en zijn verzamelde
poëzie, Voorgoed. In 2008 schreef hij
het Boekenweekgeschenk: De pianoman.
Behalve schrijver was Bernlef ook vertaler van het werk van
Zweedse auteurs en recensent voor onder meer De Groene Amsterdammer, Het
Parool, De Gids en
de Haagse Post. Hij was een van
de oprichters van het tijdschrift Barbarber en later redacteur bij het
tijdschrift Raster. Daarnaast stond Bernlef bekend als een groot liefhebber van jazz, waarover hij niet alleen gedichten en verhalen, maar ook essays schreef.
Aan Bernlefs werk zijn veel prijzen toegekend, waaronder de
Constantijn Huygensprijs voor zijn hele oeuvre in 1984, de AKO Literatuurprijs
voor zijn roman Publiek Geheim (1987)
en in 1994 de P.C. Hooftprijs voor zijn poëzie.
Uitgever Annette Portegies zegt in Bernlef ‘niet alleen een
geweldige schrijver maar vooral ook een lieve vriend’ te verliezen, die
bovendien ‘meedacht over de toekomst van de uitgeverij, en die jonge schrijvers
hielp en adviseerde. We zullen hem verschrikkelijk missen.’
