Buiten de band. Boekencollecties in de middeleeuwse Nederlanden

Symposium ter gelegenheid van het twintigjarig jubileum van Queeste. Tijdschrift over middeleeuwse letterkunde in de Nederlanden

Nijmegen, 14 februari 2013

Het idee dat teksten betekenis krijgen binnen de materiële context waarin ze worden overgeleverd, is sinds de opkomst van de überlieferungsgeschichtliche Methode en de New Philology in de vorige eeuw niet meer weg te denken uit de studie van de historische letterkunde in de Nederlanden. Deze benaderingen hebben tot nu toe vooral geleid tot onderzoek naar teksten in hun handschriftelijke omgeving, in het bijzonder die van het verzamelhandschrift. De redactie van Queeste wil met een symposium en daaraan gekoppeld themanummer het terrein buiten de contouren van het verzamelhandschrift verkennen. Evenals teksten stonden (verzamel)handschriften niet op zichzelf. Zij hebben gefunctioneerd in een al dan niet overgeleverde boekenverzameling en kregen binnen deze context betekenis. ‘Libraries were dynamic institutions that actively processed, shaped, and imposed meaning on the very materials they contained’, zo stelde Jennifer Summit in 2008 in Memory’s Library. Medieval Books in Early Modern England.

Tijdens het symposium staan het functioneren van boeken in een collectie, hun betekenis als onderdeel van een collectie en de gebruikers en lezers van die collecties centraal. In boekencollecties komt samen wat voor de onderzoeker van een enkel handschrift niet altijd zichtbaar is: Latijnse en volkstalige literatuur, religieuze en wereldlijke literatuur, handschrift en druk, rijm en proza, pracht en eenvoud, oud en nieuw. Aan de hand van bibliotheekinventarissen, boedelbeschrijvingen en andere archivalische bronnen en via overgeleverde werken en handschriften worden aard, omvang en betekenis van boekencollecties in de Nederlanden onderzocht. Daarbij kunnen bijvoorbeeld vragen worden gesteld naar de bezitters en gebruikers van die collecties, sociale en culturele uitwisseling, kennisverwerving en betekenistoekenning. De studie van verzamelhandschriften uit de Nederlanden, waarop het literair-historisch onderzoek zich momenteel toespitst, zal worden verdiept en vernieuwd door een blik ‘buiten de band’.

Het programma wordt later dit jaar bekendgemaakt via de Nieuwsbrief van de Onderzoekschool Mediëvistiek en via de website van Queeste.
Voor meer informatie kunt u terecht bij Suzan Folkerts <s.a.folkerts@rug.nl> en Renée Gabriël <r.gabriel@let.ru.nl>.