Persbericht: KNAW investeert in geesteswetenschappen

De KNAW is voornemens de komende jaren circa 15 miljoen extra te investeren in haar geesteswetenschappelijke instituten. Deze middelen komen ten goede aan het opbouwen van een informatietechnologie-infrastructuur voor methodologische vernieuwing van het geesteswetenschappelijke onderzoek, uitbreiding van de wetenschappelijke formatie en verdere ontsluiting van de unieke instituutscollecties. Extra stimulans voor het wetenschappelijk onderzoek en optimale samenwerking moeten de geesteswetenschappelijke instituten van de KNAW in staat stellen ook in de toekomst (inter)nationaal een toonaangevende rol te spelen en hun kennis uit te dragen naar de maatschappij.

Het geesteswetenschappelijk onderzoek in Nederland staat in de huidige politiek-economische situatie al enige tijd onder druk. De KNAW kiest ervoor dit maatschappijbrede, waardevolle onderzoek een flinke impuls te geven. De Akademie investeert de komende jaren substantieel in het verhogen van de kwaliteit en samenhang van het wetenschappelijk onderzoek dat wordt uitgevoerd binnen haar geesteswetenschappelijke instituten. Ook vinden majeure investeringen plaats in een nieuw collectiebeleid. 

Naast extra middelen zet de Akademie in op optimale onderlinge samenwerking van haar instituten op het gebied van bedrijfsvoering, ICT en personeelsbeleid. Op deze manier wordt de schaalvergroting gerealiseerd die wetenschappelijke concurrentie op internationaal topniveau mogelijk maakt en noodzakelijk is om de gewenste informatietechnologie te kunnen ontwikkelen voor vernieuwend geesteswetenschappelijk onderzoek. Onderzoek dat in toenemende mate gebaseerd is op het doorzoeken en analyseren van grote databestanden. Om dit mogelijk te maken zal de Akademie toewerken naar de totstandkoming van één samenhangende organisatie voor al haar geesteswetenschappelijk onderzoek en collectiebeleid en –beheer. Dit gebeurt met behoud van de eigen naam, identiteit en wetenschappelijke autonomie van de betrokken KNAW-instituten: Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis (Huygens ING), Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG), Koninklijk Instituut voor Taal–, Land– en Volkenkunde (KITLV), Meertens Instituut, NIOD Instituut voor Oorlogs–, Holocaust– en Genocidestudies en het Netherlands Institute for Advanced Study (NIAS). Deze instituten worden ondersteund door Data Archiving and Networked Services (DANS).

Het investeringsprogramma moet uiteindelijk leiden tot een hoofdzakelijk in Amsterdam gevestigd KNAW Humanities Center, dat bestaat uit een cluster van geesteswetenschappelijke instituten. Met een innovatief onderzoek- en collectiebeleid moet dit centrum nationaal en internationaal een voorhoederol gaan vervullen. Vanuit het centrum zal samenwerking worden aangegaan met zowel geesteswetenschappelijke instituten en faculteiten binnen en buiten Nederland als met innovatieve bedrijven (ICT en creatieve industrie).

Een breed samengestelde, internationale visitatiecommissie beoordeelde het onderzoek van de vier collectiehoudende KNAW-instituten (IISG, KITLV, Meertens en NIOD) recent als zeer goed tot excellent. Om de wetenschappelijke slagkracht van haar instituten verder te vergroten zet de Akademie in op scherpere profilering van het onderzoek in twee grote pijlers, onder de titel Nederlandse cultuur, geschiedenis en taal en Geschiedenis van sociale bewegingen, oorlog en (post)kolonialisme in een globaliserende wereld. Daarbij zal kennisbenutting ten behoeve van economie en maatschappij permanent op de agenda staan.

Op het terrein van collectiebeheer en –beleid is de KNAW de afgelopen jaren volgens de visitatiecommissie te afwachtend geweest. De Akademie neemt dit signaal zeer serieus en zal daarom substantiële middelen vrijmaken voor adequate opslag, conservering en ontsluiting van de vaak wereldvermaarde collecties van haar geesteswetenschappelijke instituten. De instituten zullen een gezamenlijk collectiebeleid ontwikkelen. 

De vernieuwing van de geesteswetenschappelijke instituten van de KNAW zal de komende vijf à zes jaar gestalte krijgen.

Voor informatie over de geesteswetenschappelijke instituten van de KNAW ziewww.knaw.nl/instituten