Jacht op de slot-n!

Ik verzamel woorden waarvan je de slot-n móét uitspreken, zelfs als je niet uit Groningen komt. Ik heb er na jaren zoeken pas twee, maar ik geef de moed niet op.

Behalve noorderlingen kunnen de meeste Nederlandstaligen jongen op twee manieren zeggen: mét een slot-n of zonder (jonge). Je hoort daarbij een beetje te mengen volgens onbekend recept: als je de hele tijd jongen zegt klink je als een noorderling, maar zeg je alleen jonge, dan is het ook niet goed.

Het rare is: er zijn vormen waarbij het niet kan. Dat zijn in de eerste plaats werkwoordsvormen, om precies te zijn in de ik-vorm. Je kunt de n niet goed weglaten aan het eind van de volgende zin:

- Hij wil dat ik de deur open.

Dat komt niet omdat het woord aan het eind van de zin staat. Wanneer je open als bijvoeglijk naamwoord gebruikt, kan het best zonder n:

- Doe de deur ope(n).

Datzelfde kun je horen bij teken: in de eerste zin hieronder is het een werkwoordsstam en kan de n niet weg, in de tweede een naamwoord en dan kan het wel:

- Hij wil dat ik een huis teken
- Geef een teke(n)

Twee naamwoorden zijn uitzonderingen, althans ik heb er dus tot nu toe twee ontdekt met een verplichte slot-n: christen en heiden. Voor mij klinken die woorden raar zonder slot-n en vrijwel iedereen die ik ernaar gevraagd heb, is het met me eens.

Waarom die twee woorden? Ik zou het niet weten. Het rare is natuurlijk dat je dit soort dingen nooit op school leert, hooguit krijg je daar de instructie niet iedere n te zeggen, omdat dit onnatuurlijk klinkt, maar dat er uitzonderingen zijn, daar hoor je nooit iemand over. Op de een of andere manier pikt ieder voor zichzelf op dat ik-vormen, christen en heiden uitzondering zijn. Of zijn er meer? De jacht is nu geopend.