Vac: Twee promovendi onderzoeksproject 'Proud to be Dutch' in Nijmegen

Twee promovendi onderzoeksproject 'Proud to be Dutch' (0,8 fte)

Faculteit der Letteren KUN
Vacaturenummer: 23.08.11
Sluitingsdatum: 22-04-2011

Functie-omschrijving
Als promovendus neemt u deel aan het onderzoeksproject “Proud to be Dutch” (o.l.v. dr. L.E. Jensen). Dit project onderzoekt de rol van oorlogs- en vredesliteratuur in het ontstaan van een vroegmoderne Nederlandse identiteit (1648-1815). Het achterliggende idee is dat gevoelens van nationale saamhorigheid met name tijdens periodes van oorlog oplaaien. Bij het sluiten van belangrijke vredes komen deze tot uiting in bijvoorbeeld toneelteksten, gedichten en liederen. De twee deelprojecten richten zich op significante momenten uit de Nederlandse geschiedenis.

Age: Presentatie interviewbundel

DE BALIE, AMSTERDAM, VRIJDAG 4 MRT. 20.30 uur

Vrijdagavond 4 maart wordt in De Balie om 20.30 uur de bundel 'Het moet pijnlijk blijven' gepresenteerd. Het boek, exclusief voor de AKO samengesteld door Frénk van der Linden en Freddy van Thijn, bevat vijftig van de mooiste schrijversinterviews die de afgelopen vijfentwintig jaar zijn gemaakt door o.a. Bibeb, Steffie Kouters, Ischa Meijer, Arjan Visser, Pieter Webeling, Elisabeth Lockhorn en Hugo Camps.

Age: Leerstoel Boek.be: Lezing Robert Darnton in Antwerpen

De Leerstoel van Boek.be wordt jaarlijks georganiseerd i.s.m. de Universiteit Antwerpen rond een actueel thema in het boekenvak.

Leerstoel Boek.be - 18 maart 2011
Thema: "Old Books and E-Books: Friends or Enemies?"

Keynote: Prof. Robert Darnton (Carl H. Pforzheimer University Professor at Harvard, Director of the Harvard University Library)

Robert Darnton is een wereldvermaarde cultuurhistoricus die als geen ander geplaatst is om de evolutie van het boek in een bredere context te plaatsen. Darnton is niet alleen directeur van de Universiteitsbibliotheek van Harvard, hij is ook de grondlegger van het Gutenberg e-project en zat op de eerste rij bij de afspraken tussen Google en de Amerikaanse universiteiten. In zijn boek The Case for Books. Past, Present, and Future (2009) komt hij uitgebreid op deze ervaring terug.
In zijn lezing voor de Leerstoel Boek.be gaat Darnton dieper in op de verhouding tussen het gedrukte boek en het elektronische boek. Hij maakt een evaluatie op van het Google Book Search programma vanuit zijn ervaring als gesprekspartner van Harvard University en plaatst het binnen een historisch perspectief.

Col: Gebarentaal als gevoelstaal

“Het Fries is de gevoelstaal in Friesland,” zei minister Piet-Hein Donner vorige week zaterdag tijdens een persconferentie. Om die reden heeft het kabinet Rutte in het regeeraccoord afgesproken om de positie van het Fries beter te regelen. Een andere reden voor die maatregel volgens de minister: “Hoe meer talen je kent, des te makkelijker je andere talen leert en je de verschillende talen begrijpt.” Donner was ook niet bang dat mensen de verschillende talen door elkaar gaan gebruiken: “Ik heb zelf een groot deel van mijn opleiding in het Frans gehad. Wanneer je maar weet dat je de talen gescheiden moet houden, is er geen probleem.”

Dat zijn allemaal goede argumenten. Ze vormen een belangrijke breuk met het Nederlandse beleid van de afgelopen vijftien jaar, waarin er juist van werd uitgegaan dat het leren van het Nederlands voorop moet staan en dat andere talen een correcte beheersing van de officiële taal alleen maar hinderen.

Dat leidde er onder andere toe dat het onderwijs in zogenoemde ‘allochtone levende talen’ is afgeschaft. Alle door Donner genoemde argumenten gelden natuurlijk net zozeer voor het Turks en het Marokkaans als voor het Fries: het zijn gevoelstalen, ze helpen hun sprekers om andere talen zoals het Nederlands te leren en te begrijpen, en zolang mensen begrijpen hoe de twee talen gescheiden moeten worden, is er geen probleem.

Het is interessant te zien wat deze nieuwe overheidswaardering voor meertaligheid gaat betekenen voor het taalonderwijs in de vele minderheidstalen die er in Nederland gesproken worden. Het belangrijkst is dat misschien wel voor n taal die al eeuwenoude wortels in Nederland heeft, en waarvan de sprekers bovendien grote praktische problemen hebben met het Nederlands – veel groter dan Turken, Marokkanen of Friezen. Het betreft de Nederlandse Gebarentaal, de taal van de meeste doven in Nederland.

Alle deskundigen zijn het erover eens dat de gebarentaal een volwaardige taal is, waarin kan worden gedicht, gevloekt, college gegeven en geflirt. Het is de taal waarin doven de wereld leren kennen en met elkaar communiceren. De taal wordt inmiddels op allerlei niveaus onderzocht, er bestaan woordenboeken, websites, grammaticale studies en een redelijke gestandaardiseerde vorm. Dat is nodig: de taal verschilt in zinsbouw en de woordenschat op heel belangrijke punten van het Nederlands.

De Nederlandse doven beheersen over het algemeen zeer behoorlijk Nederlands. Toch heeft juist hun taal veel te winnen bij erkenning door de Nederlandse overheid. Juist doven hebben behoefte aan goede tolkendiensten, overheidsinformatie in de eigen taal en een grotere zichtbaarheid in de openbare ruimte. Juist doven horen in een beschaafd land hun gevoelstaal te kunnen gebruiken.

Doordat de techniek van cochleair implantaten – in het lichaam ingebrachte hoorapparaten – steeds verder voortschrijdt, zal de Nederlandse gebarentaal over enkele generaties misschien uitsterven. Zover is het echter nog niet: zo lang wij leven, zullen er doven onder ons zijn voor wie de gebarentaal de moedertaal is.

Al in 1997 heeft een commissie onder leiding van de Amsterdamse hoogleraar taalwetenschap Anne Baker voorgesteld om de Nederlandse gebarentaal erkenning te geven. Die commissie was ingesteld door de Nederlandse overheid, maar deze heeft er vervolgens niets mee gedaan. Ergens in een bureau op Donners ministerie moet dat rapport nog steeds liggen. Zou het er niet eens uit kunnen worden gehaald?

Age: Biografisch Portaal in UvA ErfgoedLab

UvA ErfgoedLab #6: Werk mee in het CV-Café aan de grootste collectie ‘geschreven portretten’ van Nederland!

Het Biografisch Portaal van Nederland en het UvA ErfgoedLab grijpen het thema van de Boekenweek aan om gedurende de maand maart een CV-Café te openen in hartje Amsterdam. Onder het motto ‘Curriculum Vitae’ zal de Boekenweek van 2011 in het teken staan van ‘geschreven portretten’.
Op 28 februari om 16.00 uur zal Eppo van Nispen, directeur van de CPNB, het CV-Café openen. Iedereen kan vervolgens tot en met 31 maart binnenlopen voor een praatje, om vragen te stellen en mee te helpen met het aanleveren en invoeren van gegevens voor het Biografisch Portaal.

Lit: Pas verschenen: Ina Schermer over Bordewijk

Langs gevelstenen, sloppen en paleizen. Het Amsterdam van Bordewijk door Ina C. Schermer-Vermeer. Uitgeverij Bas Lubberhuizen, 96 blz., rijk geïllustreerd, met kaartjes, ISBN 9789059372580, €17,90.

‘Wie Amsterdam wil leren kennen, moet Bordewijk gaan lezen', schrijft Hugo Brandt Corstius in zijn voorwoord bij dit boek. Amsterdam was voor de schrijver F. Bordewijk (1884-1965) een grote en voortdurende bron van inspiratie. Hij was dol op de stad waar hij geboren werd, vooral op de oudste delen, die hij meestal als geheimzinnig afschildert en waar hij fantastische verhalen omheen weeft. Zoals in zijn bekende roman Rood paleis, waarvoor een pand op de Passeerdersgracht model heeft gestaan. Maar er is nog veel meer werk waarvoor Amsterdam het decor heeft geleverd en dit wandelboekje geeft daarvan voor het eerst een volledig beeld.
Vijf wandelingen voeren langs alle geïdentificeerde plekken uit het werk en leven van Bordewijk en bieden een unieke kijk op de stad. Ook voor Bordewijk-lezers bieden deze wandelingen nog veel eyeopeners.

Ina C. Schermer-Vermeer was als taalkundige verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. Zij publiceerde ook over poëzie; met Wouter Voskuilen schreef zij een variantenstudie van de dichter Wilfred Smit.

Nws: Hans Mulder nieuwe conservator Artis Bibliotheek

Vanuit de Bijzondere Collecties van de Universiteitsbibliotheek Amsterdam is bekend gemaakt dat er een opvolger is benoemd van Piet Verkruijsse wiens aanstelling als conservator van de Artis Bibliotheek per 1 februari 2011 afliep. De unanieme keuze van de sollicitatiecommissie is gevallen op historicus en boekwetenschapper Hans Mulder (1961), momenteel werkzaam als conservator oude en bijzondere drukken bij de Universiteitsbibliotheek Utrecht. Hij volgt per 1 mei a.s. Piet Verkruijsse op, die vanaf 2006 als interim-conservator aan de Artis Bibliotheek was verbonden.

Eve: Resurrectio Tollens - uitnodiging, zo 6 maart 2011 te Rijswijk

Resurrectio Tollens

uitnodiging

Het bestuur van de Stichting Vrienden van de Oude Kerk Rijswijk nodigt u van harte uit getuige te zijn van de inwijding van het nieuwe beeld op het graf van

HENDRIK TOLLENS CZ.,

gelegen op de begraafplaats achter de Oude Kerk van Rijswijk ZH. De oorspronkelijke datum is inderdaad door de weersomstandigheden onmogelijk gebleken! Wij ontvangen u daarom graag op

Zondag 6 maart 2011 om 14.30 uur
in het Museum Rijswijk (het Tollenshuis), Herenstraat 67.

Er zullen passende woorden worden gesproken en we nodigen de gebroeders Kolff, nazaten van de dichter, uit de onthullende handeling te verrichten. De Stichting draagt het beeld over aan de gemeente Rijswijk en ten slotte heffen wij het glas op Tollens’ voortdurende nagedachtenis.

Nws: Presentatie Amsterdams Perikopenboek

NB. DE PRESENTATIE OP 9 MAART GAAT NIET DOOR WEGENS TE WEINIG BELANGSTELLING.

De Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam en Leiden University Press nodigen u van harte uit voor de presentatie van het boek:

Het Amsterdams Perikopenboek, Volkstalige vroomheid in veertiende-eeuws Vlaanderen door Esther Jonker

op 9 maart 2011 in het Museumcafé van de Bijzondere Collecties.

Frits van Oostrom, hoogleraar aan de Universiteit Utrecht en gespecialiseerd in de Nederlandse letterkunde van de Middeleeuwen, neemt het eerste exemplaar in ontvangst.

Het Amsterdams Perikopenboek
In het voorjaar van 1348 rukken pestepidemieën op richting Vlaanderen en de Lage Landen. Het is een periode van maatschappelijke onrust. In deze roerige context legt een kopiist de laatste hand aan een belangrijk boek, het Amsterdams Perikopenboek. Het zijn 309 folia met de hand geschreven passages uit de Bijbel en andere geestelijke teksten in het Nederlands in plaats van in het Latijn.

Nws: Boekensalon over Gerrit Noordzij

Boekensalon

Gerrit Noordzij: letter & boek

Op donderdag 24 februari a.s. staat de Boekensalon in het teken van Gerrit Noordzij. De invloedrijke typograaf, letterontwerper en schrifttheoreticus heeft zijn archief geschonken aan de Bijzondere Collecties.

Naar aanleiding van de overdracht van deze belangrijke aanwinst komen grafisch ontwerper Peter van Blokland en boekhistoricus Frans A. Janssen spreken over Noordzij en zijn werk.

Gerrit Noordzij zelf zal de middag afsluiten.

Nws: Pas verschenen: Truus Roks, Oud schrift in Limburg

Praktische handleiding voor het leren lezen van oude handschriften

Iedereen die onderzoek doet in archieven zal vroeger of later met de (on)leesbaarheid van oude teksten geconfronteerd worden. Paleografie is een onmisbare hulpwetenschap voor de ontcijfering van oude, geschreven bronnen. Daarmee is paleografie ook de sleutel om vensters op het verleden te openen. De uitgave Oud Schrift in Limburg is een les- en oefenboek voor het leren lezen van oude handschriften en bevat een bloemlezing van oude handschriften (met bijbehorende transcripties), afkomstig van kloosters, ambachtsgilden, schepenbanken, notarissen, families, gemeenten en gewestelijke instellingen in Nederlands Limburg. Het boek is een initiatief van het Regionaal Historisch Centrum Limburg (RHCL) en betreft de gehele provincie Limburg, van Eijsden tot de Mookerhei.
Oud Schrift in Limburg – een uitgave van Uitgeversmaatschappij Walburg Pers in samenwerking met de Stichting Vrienden van het RHCL – verschijnt in de eerste week van maart 2011.

Ove: Bob de Graaf Bierbrauwer, antiquaar-uitgever (1927-2011)

Bij mijn bewering in het eerste college voor studenten boekwetenschap, dat er geen onbetrouwbaarder beroepsgroep is dan uitgevers, maakte ik graag een uitzondering voor de Nieuwkoopse uitgever-antiquaar Bob de Graaf Bierbrauwer. Niet alleen omdat hij – misschien wel tegen beter weten in, maar omdat het om een plaatsgenoot ging – zo vriendelijk was om mijn proefschrift op te nemen in zijn prestigieuze reeks Bibliotheca Bibliographica Neerlandica, maar ook omdat hij een van de weinige uitgevers was die nooit zijn boeken zou verramsjen. Dat hij er dan nog liever zijn beschoeiing rondom zijn huis aan de Nieuwkoopse Plassen mee zou versterken, is een ‘si non vero’-verhaal dat de ronde doet, maar dat ik als iemand die toch regelmatig over het Zuideinde in Nieuwkoop reed niet uit eigen waarneming heb kunnen vaststellen.

Ove: In memoriam André Hanou (1941-2011)

Dinsdag 8 februari om 13.00 uur overleed André Hanou (geboren in 1941 te Monnickendam) in de armen van zijn echtgenote, zoals zij laat weten op Herkauwer’s Blog, de plek waar André Johannes Antonius Maria Hanou na zijn emeritaat als hoogleraar Oudere Letterkunde van het Nederlands aan de Radboud Universiteit te Nijmegen vrijwel dagelijks zijn beschouwingen over het leven, de literatuur en de lusten en lasten van het intellectuele bestaan publiceerde.
   Zijn dood kwam niet geheel onverwacht. Sedert het najaar van 2010 vocht hij zijn ongelijke strijd tegen de tumoren. Zelf had hij maandag 7 februari zijn lezers reeds, op de hem kenmerkende manier van woordspeling, wit en ernst, laten weten ‘dat het flink raak was’. “Herkauwer is nu echt geveld. Hij had nog willen schrijven over peutenpraatjes. Over burn out & urn out. Over de contrareformatorische castratenclerus. Over dwergwerpen en vrouwsjouwen in politicis. En over meer van dat soort onderwerpen. Het komt er niet meer van.” Wie hem bij zijn laatste publieke optreden als promotor van zijn leerling Peter Altena gadesloeg op 26 januari jongstleden in de Aula van de Radboud Universiteit, gezeten in rolstoel en nog nadrukkelijker en langzamer articulerend dan hij normaal al deed bij officiële gelegenheden, besefte dat het leven zijn tol eiste van deze grote geleerde.

Lit: Pas verschenen: Christophe Madelein, Juigchen in den adel der menschlijke natuur

Pas verschenen: Christophe Madelein, Juigchen in den adel der menschlijke natuur. Het verhevene in de Nederlanden (1770-1830)

Een storm op zee, overhangende kliffen, nachtelijke vulkaanuitbarstingen, dreigende donderwolken boven een woest berglandschap: al deze verschijnselen boezemen tegelijk angst en genot, ontzetting en fascinatie in. We noemen ze subliem, naar het verheven gevoel dat ze oproepen. Het sublieme gold in de achttiende eeuw als het spannende alternatief voor het schone. Het begrip heeft antieke wortels, maar ook Franse, Engelse, Duitse, en Nederlandse vertakkingen. Oorspronkelijk een begrip uit de retorica groeide het in de achttiende eeuw uit tot een esthetisch, filosofisch en literair concept.

Eve: De literaire canon. Over westerse en niet-westerse canonvorming, do 10 maart 2011

Welke factoren dragen bij aan de canonische status van literatuur? En hoe verschillen de voorwaarden voor opname van een boek in deze canon in westerse en niet-westerse landen? In zijn Bijzondere Lezing probeert prof. dr. Michiel van Kempen deze en andere vragen te beantwoorden.
Donderdag 10 maart, 17:15 - 18:00 uur
Lees meer hierover op: http://www.spui25.nl

Eve: Ontmoeting met Armando - De boeken van deBuren, do 17 februari 2011

DO 17.02.11 | 20:00
Passa Porta | A. Dansaertstraat 46, 1000 Brussel

Naar aanleiding van twee nieuwe publicaties komt de Nederlandse grand old man Armando (1929) naar Brussel. Bij Ergo Pers verscheen onlangs 'De stilte / Die Stille', een tweetalige uitgave met lithografieën en gedichten. Bij Augustus verschijnt de dichtbundel 'Ze kwamen'. Armando wordt nationaal en internationaal gewaardeerd als beeldend kunstenaar, schrijver, film- en documentairemaker en violist. Hij won de VSB-poëzieprijs 2011. Lees meer op: http://deburen.eu/nl/programma/detail/ontmoeting-met-armando

Lit: Pas verschenen: Taalwetenschap in Nederland. Zestig jaar AVT (1950-2010)

Dit boek, dat verscheen naar aanleiding van het feit dat de Algemene Vereniging voor Taalwetenschap zestig jaar geleden werd opgericht, bestaat uit drie hoofdstukken:

1. ‘Wat aan de AVT voorafging: de Nederlandsche Phonologische Werkgemeenschap’.

In deze bijdrage gaat Saskia Daalder (VU Amsterdam) in op de Nederlandsche Phonologische Werkgemeenschap, die vanaf de oprichting in 1939 een kristallisatiepunt van linguistische activiteit in Nederland vormde (pp. 7-42)

Nws: Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience verwerft zeldzaam 17de-eeuws handgeschreven kookboek

De Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience kreeg eind vorig jaar een opmerkelijk cadeau van haar vriendenvereniging. Het gaat om een 17de-eeuws kookboek, een zeldzaam handschrift omdat kookboeken echte gebruiksboeken waren. Op de website van de Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience staat nu een digitale versie van het boek. Kookliefhebbers kunnen dus aan de slag met 17de-eeuwse recepten. Al vraagt teletijdkoken wel wat durf. Jozef Schildermans en Hilde Sels, specialisten in de historische keuken, testten een oud wafelrecept uit en kwamen voor heel wat uitdagingen te staan.

Lit: Pas verschenen: nieuw nummer Ons Erfdeel

Geen haan die ernaar kraait. August Vermeylen en de verengelsing van het hoger onderwijs
Gita Deneckere en Ruben Mantels

In 1930 is August Vermeylen de eerste rector van de vernederlandste Gentse universiteit. Tachtig jaar later wordt de verengelsing van het Vlaamse hoger onderwijs haast geruisloos doorgevoerd. Dit artikel is het verslag van een door Vermeylens teksten geïnspireerd debat over deze verengelsing dat aan de UGent werd gehouden. De auteurs zijn van mening dat Vermeylen de huidige universiteit, opgesloten in een markgestuurd verhaal, zou kwalificeren als een universiteit die schromelijk tekortschiet in haar belangrijkste opdracht.

Hora est: Promotie Radek Simik, Modal existential wh-constructions

Modal existential wh-constructions
Datum: 10 februari 2011
Promotie: dhr. R. Simik, 13.15 uur, Academiegebouw, Broerstraat 5, Groningen
Proefschrift: Modal existential wh-constructions
Promotor(s): prof.dr. J. Koster
Faculteit: Letteren

Modale existentiële wh-constructies in beeld gebracht
Radek Simik’s proefschrift is een grondige studie van de syntaxis, semantiek en typologie van modale existentiële wh-constructies - het laatste hoofdtype van wh-constructies (naast vraagzinnen en relatiefzinnen) dat tot nu toe onderbelicht is gebleven. Simik beargumenteert dat een goede analyse van deze constructies ook tot een beter begrip leidt van een veelheid aan vraagstukken die gerelateerd zijn aan de syntaxis en semantiek van argumentstructuur, event-structuur, existentiële predicaten, wh-verplaatsing, coverte modaliteit en verplichte controle. Simik bepleit een radicaal nieuwe analyse van modale existentiële wh-constructies.

Nws: Pas verschenen: Van rekenmachine tot taalautomaat

Monografie over de geschiedenis van de taal- en spraaktechnologie in Nederland en Vlaanderen

Wat is er sinds de eerste Nederlandse computer, de ARRA II uit 1953, gebeurd op het gebied van de computertaalkunde? Leonoor van der Beek beschrijft in het boek Van Rekenmachine tot Taalautomaat de geschiedenis van de taal- en spraaktechnologie in Nederland en Vlaanderen. Donderdag 11 februari wordt haar boek, dat ze in opdracht van de vakgroep Alfa-informatica aan de Rijksuniversiteit Groningen schreef, officieel openbaar gemaakt tijdens de 21e CLIN-dag in Gent.

Voorpublicatie kritische editie Zomerstuk van Legenda aurea on-line

   
Terwijl ik in 1991-1992 herstelde van hoornvliestransplantaties aan beide ogen had ik meer dan voldoende tijd om na te denken over wat ik allemaal wilde gaan doen als ik weer zou kunnen lezen. Ik besloot om de tweede helft van mijn wetenschappelijke leven te wijden aan teksten die bij voorkeur onuitgegeven waren, vertaald waren zodat je de auteur / vertaler op zijn vingers kon kijken, en die aantoonbaar invloedrijk waren in hun tijd en daarom van groot belang voor de reconstructie van de middeleeuwse belevingswereld.